داروها چه هستند؟
داروها به شما کمک میکنند تا بهبود یابید یا سالم بمانید. آنها میتوانند به درمان بیماریها یا تسکین علائم کمک کنند.
انواع مختلفی از داروها وجود دارد. مثلاً قرصهایی که از راه دهان مصرف میشوند یا پمادهایی که روی پوست مالیده میشوند.
داروها را از داروخانه دریافت میکنید. بعضی داروها نیاز به نسخه پزشک دارند و بعضی را میتوان بدون نسخه خریداری کرد.
داروها معمولاً در جعبههای مقوایی کوچک بستهبندی میشوند و همراه با بروشور هستند.
اگر هنوز در مورد روش مصرف داروها مطمئن نیستید، از پزشک یا داروساز خود سؤال کنید.
مصرف آنتیبیوتیک و نکات مهم
آنتیبیوتیک یک نوع خاص از دارو است. هنگام مصرف آنتیبیوتیک باید با دقت و توجه زیادی عمل کنید.
آنتیبیوتیک به درمان بیماریهایی کمک میکند که توسط باکتریها ایجاد شدهاند.
باکتریها میکروبهایی هستند که باعث بیماری میشوند.
آنتیبیوتیک به سیستم ایمنی بدن کمک میکند تا این باکتریها را از بین ببرد.
به این صورت، شما سریعتر بهبود پیدا میکنید.
برای بیماریهایی که توسط ویروسها به وجود میآیند، آنتیبیوتیک کمکی نمیکند.
ویروسها هم میکروب هستند، اما باکتری نیستند و به روش دیگری عمل میکنند.
شما فقط میتوانید آنتیبیوتیک مصرف کنید اگر پزشک آن را برای شما تجویز کند.
پزشک به شما دقیقاً توضیح میدهد که چگونه و چه مقدار آنتیبیوتیک باید مصرف کنید.
بسیار مهم است که دقیقاً طبق دستور پزشک عمل کنید.
مثلاً چند روز و چند بار در روز دارو را مصرف کنید.
آنتیبیوتیک را نباید زیاد و بدون نیاز مصرف کرد.
در هر صورت، فقط زمانی باید آنتیبیوتیک بخورید که پزشک آن را لازم بداند.
این موضوع مهم است، زیرا در بدن ما باکتریهای مفید هم وجود دارند.
مثلاً روی پوست یا در دهان و بینی.
آنتیبیوتیک نمیتواند تشخیص دهد کدام باکتری خوب است و کدام بد.
به همین دلیل، آنتیبیوتیک گاهی باکتریهای مفید را هم از بین میبرد.
اگر در مورد مصرف آنتیبیوتیک مطمئن نیستید، حتماً از پزشک خود سؤال کنید.
چه چیزهایی باید درباره داروهایی که از طریق دهان مصرف میشوند بدانید؟
داروها شکلهای مختلفی دارند. بسیاری از داروها از طریق دهان مصرف میشوند. در اینجا چند نمونه را برای شما توضیح میدهیم.
مثلاً قرصها: این داروها جامد هستند و میتوانند شکلها، رنگها و اندازههای متفاوتی داشته باشند.
بعضی قرصها را باید با آب قورت دهید، بعضی را باید بجوید یا بمکید.
برخی دیگر باید قبل از مصرف در آب حل شوند.
تمام اطلاعات مهم درباره مصرف دارو در برگه راهنمای داخل جعبه دارو (بروشور) نوشته شده است.
بعضی قرصها خطی به نام شیار تقسیم دارند. اما همه قرصها را نباید از این خط نصف کنید.
اگر قرص را اشتباه تقسیم کنید، دارو ممکن است اثر دیگری داشته باشد.
شما فقط زمانی میتوانید قرص را نصف کنید که در بروشور دارو به آن اشاره شده باشد.
برای اطمینان، بهتر است از داروساز بپرسید.
علاوه بر قرص، دارویی به نام کپسول هم وجود دارد.
کپسول از دو بخش تشکیل شده است:
قسمت بیرونی پوشش است و داخل آن ماده مؤثره دارو قرار دارد.
بیشتر کپسولها را باید کامل قورت دهید.
پوشش آن در معده حل میشود.
برخی از کپسولها را باید قبل از قورت دادن بجوید.
برخی داروها به شکل پودر هستند.
این پودر معمولاً باید در آب حل شود و سپس نوشیده شود.
برخی داروها به صورت قطره مصرف میشوند و معمولاً باید در آب ریخته شوند.
در این حالت، قطرهها را باید دقیقاً بشمارید تا نه زیاد مصرف کنید و نه کم.
گاهی اوقات دارو از قبل در آب حل شده است و شما آن را به صورت شربت دریافت میکنید.
چه چیزهایی باید درباره داروهایی که روی پوست مالیده میشوند بدانید؟
داروهای مختلفی وجود دارند که روی پوست مالیده میشوند. در اینجا چند نمونه را برای شما توضیح میدهیم.
بعضی از داروهایی که روی پوست مالیده میشوند، بیشتر از چربیها ساخته شدهاند.
مثلاً پمادها یا خمیرها.
داروهایی هم وجود دارند که از ترکیب آب و چربی ساخته شدهاند.
مثلاً کرمها و لوسیونها.
یک نوع خاص از کرمها ژلها هستند.
ژلها معمولاً برای کاهش درد یا رفع خارش استفاده میشوند.
علاوه بر این، داروهایی هم وجود دارند که در چسبهای دارویی قرار دارند.
چسب دارویی دارو را به مدت طولانی به بدن منتقل میکند.
چه چیزی به شما کمک میکند که مصرف داروهایتان را به یاد بیاورید؟
مهم است که داروهای خود را به طور منظم مصرف کنید.
برخی داروها باید همیشه در یک ساعت مشخص مصرف شوند.
پزشک یا داروساز به شما میگوید که چگونه دارو را مصرف کنید.
کمک میکند اگر داروهای خود را همراه با انجام یک کار روزانه مشخص مصرف کنید.
مثلاً میتوانید داروهای خود را همیشه هنگام مسواک زدن یا هنگام تنظیم ساعت زنگدار برای روز بعد مصرف کنید.
میتوانید یک یادداشت روی یخچال یا جای دیگری بچسبانید تا شما را به یاد مصرف دارو بیندازد.
همچنین میتوانید از گوشی هوشمند خود کمک بگیرید. میتوانید یک یادآوری ثبت کنید یا زمانها را در تقویم وارد کنید.
اگر تنها انجام دادن این کار برایتان سخت است، دیگران هم میتوانند کمک کنند. شاید یک عضو خانواده بتواند شما را به یاد مصرف دارو بیندازد.
همچنین ممکن است هر روز یک پرستار به داروهای شما رسیدگی کند. پرستار میتواند داروهای شما را در جعبههای مرتب قرار دهد.
اگر به کمک پرستار نیاز دارید، با پزشک خود صحبت کنید. او میتواند به شما کمک کند.
تداخلات دارویی چیست؟
هنگام مصرف دارو، ممکن است تداخلات با مواد دیگر رخ دهد.
مواد دیگر میتوانند داروهای دیگر، غذاها یا الکل باشند.
تداخل به این معناست که دارو و ماده دیگر یکدیگر را تحت تأثیر قرار میدهند.
در این صورت، دارو گاهی اوقات بر خلاف انتظار عمل میکند.
ممکن است دارو قویتر عمل کند، یا ضعیفتر یا حتی بیاثر شود.
گاهی نیز ممکن است درد یا مشکلات دیگر ایجاد شود.
در این موارد حتماً با پزشک خود صحبت کنید.
چند نکته وجود دارد که میتواند از تداخلات جلوگیری کند:
داروها را همیشه طبق دستور پزشک مصرف کنید.
اگر مطمئن نیستید، پزشک میتواند یک برنامه دارویی برای شما تهیه کند.
همیشه به پزشک دقیقاً بگویید که چه داروهایی مصرف میکنید.
این شامل داروهای بدون نسخه یا قرصهای ویتامین هم میشود.
هنگام مصرف دارو، الکل مصرف نکنید.
همچنین میتوانید از طریق اینترنت بررسی کنید که داروهای شما با یکدیگر تداخل دارند یا نه.
برنامههای مخصوصی وجود دارند که تداخل داروها را بررسی میکنند.
اما اطلاعات اینترنتی گاهی ناقص یا نادرست هستند.
همیشه امنتر است که درباره تداخلات دارویی با پزشک صحبت کنید.
چگونه میتوانید بر داروهای خود کنترل داشته باشید؟
گاهی اوقات پیگیری داروها سخت میشود.
این موضوع مخصوصاً زمانی رخ میدهد که شما باید داروهای مختلف زیادی مصرف کنید.
برای این کار، ظرفهای مخصوص دارو وجود دارند.
مثلاً به آنها مدیکیشن دیسپنسر یا جعبه هفتگی دارو گفته میشود.
در این ظرفها میتوانید داروهای خود را برای یک هفته کامل مرتب کنید.
برای هر روز هفته یک ظرف کوچک وجود دارد.
هر ظرف روزانه همچنین دارای قسمتی برای هر زمان از روز است.
یعنی بخشهایی برای صبح، ظهر، عصر و شب وجود دارد.
کمک میکند اگر هر هفته در یک روز مشخص داروهای خود را در این ظرفها قرار دهید.
همچنین خوب است که یک یادداشت داشته باشید که تمام داروهای شما روی آن نوشته شده باشد.
به این یادداشت، برنامه دارویی گفته میشود.
اگر پزشک برای شما بیش از سه دارو تجویز کرده است، او باید یک برنامه دارویی برای شما تهیه کند.
در این برنامه نوشته شده است که داروها چه نامی دارند و چه تعداد و چه زمانی باید مصرف شوند.








